"Sell in May and Go Away" Gerçekten Bir Kural mı?
Bu deyim Londra borsasından çıkmıştır ve tam hali şudur: "Sell in May and go away, come back on St. Leger's Day." Kökeni, İngiliz finans çevrelerinin yaz aylarında şehirden ayrılıp Eylül'deki at yarışı sezonuyla birlikte geri dönmesi geleneğine dayanır. Yani başlangıçta bir yatırım stratejisi değil, bir sosyal takvim tarifiydi.
Zamanla bu gözlem istatistiklerle desteklendi: uzun vadeli veri setlerinde Kasım-Nisan penceresinin Mayıs-Ekim penceresine göre ortalamada daha yüksek getiri ürettiği görüldü. Ancak burada üç kritik uyarı var:
- Ortalama, tek bir yıl için tahmin değildir. Mayıs-Ekim döneminde güçlü yükselişlerin yaşandığı çok sayıda yıl vardır. Kural gibi uygulandığında sıkça yanlış çıkar.
- İşlem maliyeti ve vergi hesaba katılmaz. Yılda iki kez tüm portföyü satıp geri almak, komisyon ve stopaj etkisiyle teorik avantajın büyük bölümünü yer.
- Piyasadan çıkmak, en iyi günleri kaçırma riski taşır. Uzun vadeli getirinin önemli kısmı az sayıda güçlü günde oluşur; bu günlerin hangi ayda geleceği önceden bilinmez.
Kısacası deyim, mevsimselliği hatırlatan güzel bir başlık; ancak portföy kararı verilecek bir kural değil. Uzun vadeli düzenli birikim yaklaşımının neden bu tür takvim oyunlarından daha dayanıklı olduğunu maliyet ortalaması hesaplayıcısıyla kendi rakamlarınızla test edebilirsiniz.
Düşük Hacim Pratikte Ne Değiştirir?
Yaz durgunluğunun yatırımcıya dokunan tarafı endeksin yönü değil, emrin nasıl gerçekleştiğidir. Dört somut sonuç:
1. Piyasa emri riskli hale gelir
Emir defterinde her fiyat seviyesindeki lot miktarı azaldığında, "en iyi fiyattan al" diyen bir piyasa emri birkaç seviye yukarıyı süpürerek gerçekleşebilir. Yaz döneminde limitli emir kullanmak, özellikle düşük hacimli hisselerde neredeyse zorunlu bir alışkanlıktır.
2. Stop seviyeleri daha kolay tetiklenir
İnce piyasada gün içinde tek bir büyük emir fiyatı geçici olarak birkaç yüzde aşağı çekebilir. Normal koşullarda tetiklenmeyecek bir stop, yaz döneminde tetiklenip fiyat hemen geri dönebilir. Stop mesafelerini bu oynaklığa göre gözden geçirmek yaygın bir tedbirdir.
3. Büyük pozisyon girmek ve çıkmak pahalılaşır
Pozisyonunuz hissenin günlük hacmine göre büyükse, yaz döneminde hem girerken hem çıkarken fiyatı kendi emrinizle olumsuz yönde hareket ettirirsiniz. Bu, doğrudan getiriden düşen görünmez bir maliyettir.
4. Tatil sonrası açılışlarda gap riski artar
Uzun tatillerde küresel piyasalar çalışmaya devam eder ve gelişmeler birikir. Borsa açıldığında bu birikim tek seferde fiyatlanır ve boşluklu açılış (gap) görülür. Kaldıraçlı ürünlerde bu, tatil öncesi pozisyon yönetimini kritik hale getirir.
Yaz Durgunluğu Halka Arzlara Nasıl Yansır?
Bu sayfanın halka arz yatırımcısını ilgilendiren kısmı burası. Halka arzın fiyatlanabilmesi için piyasada yeterli derinlik gerekir. Yaz döneminde derinlik azaldığı için:
- Büyük ölçekli arzlar sonbahara ertelenir; takvimde küçük ve orta ölçekli şirketler kalır.
- Kurumsal talep zayıfladığı için arzın toplam talebi ve dolayısıyla dağıtım dinamikleri değişir.
- Borsada işlem görmeye başlayan hissenin ilk gün oynaklığı artabilir.
Kayıtlarımızda Haziran-Ağustos döneminin toplam halka arz içindeki payı %64.6; takvim eşit dağılsaydı %25 olması gerekirdi. Bu farkın ayrıntılı analizini yaz aylarında halka arz olur mu sayfamızda ay bazlı tabloyla paylaştık.
Durgunluk Dönemi Nasıl Değerlendirilir?
Piyasanın sakinleştiği dönem, çoğu deneyimli yatırımcı için işlem değil çalışma dönemidir. Hareketli piyasada zaman bulunamayan işler burada yapılır:
- Portföy dağılımını gözden geçirmek; tek sektöre veya tek hisseye aşırı yoğunlaşma var mı bakmak.
- İkinci çeyrek bilançolarını okumak — Ağustos, bilançoların açıklandığı ama kimsenin dikkatle okumadığı aydır.
- Sonbahar halka arz takvimine hazırlanmak: hesap, limit ve bütçe kurulumunu tamamlamak.
- Maliyetleri hesaplamak: komisyon, stopaj ve makas etkisinin gerçek getiriye ne yaptığını görmek. Kâr-zarar hesaplayıcısı bu hesabı somutlaştırır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi, alım-satım önerisi veya getiri taahhüdü içermez. Yatırım kararlarınızı kendi risk profilinize ve gerekiyorsa lisanslı bir danışmana başvurarak veriniz.