Sıkça Sorulan Sorular
Halka arz hakkında merak edilen her şey
Genel
Halka arz, bir şirketin hisselerini ilk kez kamuya satışa sunmasıdır. Bu süreçte şirket, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) onayı ile hisselerini Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlatır. Yatırımcılar, halka arz sürecinde belirlenen fiyattan hisse satın alabilir.
Halka arza katılmak için bir aracı kurumda yatırım hesabınızın olması gerekir. Halka arz başvuru tarihleri arasında aracı kurumunuz üzerinden (internet bankacılığı, mobil uygulama veya şube) başvuru yapabilirsiniz. Hesabınızda yeterli bakiye veya teminat bulunmalıdır.
Halka arz başvurusu genellikle ücretsizdir. Ancak hisse alımı gerçekleştiğinde aracı kurum komisyonu ödemeniz gerekir. Komisyon oranları aracı kuruma göre değişir, genellikle %0,1 ile %0,3 arasındadır.
SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) onayı, şirketin halka arz izahnamesi ve mali tablolarının incelenerek uygun bulunduğu anlamına gelir. SPK onayı, şirketin yatırım yapılabilir olduğu anlamına gelmez; sadece yasal prosedürlerin tamamlandığını gösterir.
Başvuru Süreci
Evet, birden fazla aracı kurumdan halka arz başvurusu yapabilirsiniz. Ancak bazı halka arzlarda eşit dağıtım yöntemi uygulandığında, birden fazla hesaptan başvuru yapmak avantaj sağlayabilir.
Evet, halka arz talep toplama süresi dolmadan başvurunuzu iptal edebilirsiniz. Talep toplama süresi sona erdikten sonra iptal mümkün değildir. İptal işlemini aracı kurumunuz üzerinden yapabilirsiniz.
Talep toplama süresi genellikle 2-5 iş günü arasında değişir. Kesin tarihler halka arz izahnamesinde belirtilir. Başvuru tarihlerini sitemizden takip edebilirsiniz.
Minimum yatırım tutarı, halka arz fiyatı ile lot büyüklüğüne bağlıdır. Örneğin, lot büyüklüğü 100 hisse ve halka arz fiyatı 10 TL ise minimum 1.000 TL yatırım yapmanız gerekir.
Lot Dağıtımı
Lot dağıtımı genellikle iki yöntemle yapılır: Eşit dağıtım ve oransal dağıtım. Eşit dağıtımda her yatırımcıya eşit sayıda lot verilir. Oransal dağıtımda ise talep edilen lot sayısına oranla dağıtım yapılır. Dağıtım yöntemi izahnamede belirtilir.
Her zaman değil. Talep, arzdan fazla olduğunda (ki genellikle öyledir) lot dağıtımı yapılır. Yüksek talep gören halka arzlarda talep ettiğinizden çok daha az lot alabilirsiniz.
Kişi başı düşen lot, toplam bireysel yatırımcılara ayrılan lot sayısının, başvuran yatırımcı sayısına bölünmesiyle hesaplanan ortalama lot sayısıdır. Eşit dağıtımda herkesin aldığı lot sayısını, oransal dağıtımda ise ortalamayı gösterir.
İşlem ve Fiyat
Halka arz hisseleri, borsada işlem görmeye başladığı andan itibaren satılabilir. İlk işlem günü genellikle halka arz sürecinin tamamlanmasından birkaç gün sonra gerçekleşir. Kesin tarih izahnamede belirtilir.
İlk gün getirisi, hissenin borsada işlem gördüğü ilk günün kapanış fiyatının, halka arz fiyatına göre yüzdesel değişimidir. Pozitif ise yatırımcı kâr etmiş, negatif ise zarar etmiş demektir.
Evet, halka arzda zarar etmek mümkündür. Hisse fiyatı halka arz fiyatının altına düşebilir. Geçmiş performans gelecek getiriyi garanti etmez. Yatırım yapmadan önce şirketin finansal durumunu, sektörünü ve piyasa koşullarını değerlendirmeniz önemlidir.
Borsa İstanbul'da hisseler günlük %10 tavan (üst sınır) ve %10 taban (alt sınır) ile işlem görür. Halka arzlarda ilk gün bu sınırlar farklı olabilir. Tavan fiyata ulaşıldığında alım yapılamaz, taban fiyata ulaşıldığında ise satış yapılamaz.
Vergi ve Masraflar
Borsa İstanbul'da işlem gören hisselerin alım satımından elde edilen kazançlar şu an için gelir vergisinden muaftır. Ancak BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) ve aracı kurum komisyonu ödemeniz gerekir.
Aracı kurum komisyonları genellikle işlem tutarının %0,1 ile %0,3'ü arasında değişir. Online işlemlerde komisyon oranları daha düşük olabilir. Bazı aracı kurumlar halka arz işlemlerinde komisyon indirimi uygulayabilir.