Lot Dağıtım Yöntemleri
Halka arzlarda hisse dağıtımı farklı yöntemlerle yapılabilir. Hangi yöntemin kullanılacağı halka arz izahnamesinde belirtilir. Her yöntemin avantajları ve dezavantajları vardır.
1. Eşit Dağıtım
Her yatırımcıya eşit sayıda lot dağıtılır. Ne kadar talep ettiğinizin önemi yoktur, herkes aynı miktarda hisse alır.
Örnek:
- Dağıtılacak toplam: 10.000.000 lot
- Katılımcı sayısı: 500.000 kişi
- Kişi başı lot: 10.000.000 / 500.000 = 20 lot
100 lot da talep etseniz, 1.000 lot da talep etseniz herkes 20 lot alır.
2. Oransal Dağıtım
Yatırımcıların talep ettikleri miktara orantılı olarak dağıtım yapılır. Daha fazla talep eden, daha fazla hisse alır.
Örnek:
- Toplam arz: 10.000.000 lot
- Toplam talep: 50.000.000 lot (5x fazla)
- Dağıtım oranı: 10M / 50M = %20
- 100 lot talep eden: 100 x 0.20 = 20 lot alır
- 1.000 lot talep eden: 1.000 x 0.20 = 200 lot alır
3. Eşit + Oransal (Karma) Dağıtım
Hisselerin bir kısmı eşit, bir kısmı oransal olarak dağıtılır. Türkiye'de en yaygın kullanılan yöntemdir. Genellikle %50 eşit + %50 oransal şeklinde uygulanır.
Örnek:
- Toplam arz: 10.000.000 lot
- %50 eşit dağıtım: 5.000.000 lot / 500.000 kişi = 10 lot (herkese)
- %50 oransal: Talep oranına göre ek dağıtım
Dikkat!
Eşit dağıtımda çok fazla katılımcı olduğunda kişi başı düşen lot sayısı çok az olabilir. Bazı durumlarda talebi karşılayamadığı için kura ile dağıtım yapılabilir. Oransal dağıtımda ise hesabınızdaki bakiye kadar talep verebileceğiniz için büyük bakiye avantaj sağlar.