Eşit Dağıtım Nedir?
Eşit dağıtım yönteminde her yatırımcıya başvuru tutarından bağımsız olarak aynı sayıda lot verilir. Yani 1.000 TL başvuran da 1.000.000 TL başvuran da teorik olarak aynı lot sayısını alır. Bu yöntem küçük yatırımcıların lehine olduğundan, halka arza katılan bireysel yatırımcı sayısını artırmak isteyen şirketler tarafından tercih edilir.
Eşit dağıtımın avantajı: Küçük bütçelerle bile halka arzdan pay alınabilir. Dezavantajı: Büyük yatırımcılar için verimsizdir, çünkü yüksek tutar yatırıp bile sınırlı lot alınır.
Oransal Dağıtım Nedir?
Oransal dağıtımda lotlar, yatırımcıların başvurdukları tutara orantılı olarak paylaştırılır. Başvuru tutarı arttıkça alınan lot sayısı da artar. Bu yöntem, yüksek tutarlı yatırımcıları ödüllendirir ve büyük miktarlarda halka arz sermayesi toplamak isteyen şirketler tarafından kullanılır.
Oransal dağıtımın avantajı: Büyük yatırımcılar için ölçek ekonomisi sağlar. Dezavantajı: Küçük yatırımcılar sembolik miktarlarda lot alır, bazen 1 lot bile düşmeyebilir.
Hangi Durumda Hangi Yöntem Tercih Edilir?
Dağıtım yönteminin seçimi genellikle halka arzın büyüklüğüne ve hedef yatırımcı profiline bağlıdır:
- Küçük ve orta ölçekli halka arzlar (50-500 milyon TL): Genellikle eşit dağıtım tercih edilir, yatırımcı tabanını genişletmek amaçlanır.
- Büyük ölçekli halka arzlar (1 milyar TL üzeri): Oransal dağıtım daha yaygındır, çünkü kurumsal yatırımcı katılımı hedeflenir.
- Karma dağıtım: Bazı halka arzlarda hem eşit hem oransal dağıtım birlikte uygulanır. Bireysel yatırımcılar için eşit, kurumsal yatırımcılar için oransal dağıtım yapılabilir.
Sayısal Örnek
Bir halka arzda 5.000.000 lot bireysel yatırımcılara ayrılmış ve 250.000 kişi başvurmuş. Talep oranı 5x olsun.
Eşit dağıtım: 5.000.000 / 250.000 = kişi başı 20 lot. Talep 5x olduğundan 20 / 5 = 4 lot. Herkes 4 lot alır.
Oransal dağıtım: Başvuru tutarına göre orantılı dağıtım. 10.000 TL başvuran A kişisi ile 100.000 TL başvuran B kişisi arasında 1:10 oranında pay dağıtılır. A kişisi az lot, B kişisi 10 katı lot alır.
Küçük Yatırımcı İçin Strateji
Küçük yatırımcıysanız eşit dağıtım yapılan halka arzları tercih etmelisiniz. İzahnameyi dikkatle okuyup dağıtım yöntemini not alın. Oransal dağıtım olan halka arzlarda küçük başvurularla anlamlı lot almak zordur. Küçük bütçeli yatırımcılar için 1000 TL ile borsaya başlama rehberimiz ek bilgi sunar.
İlgili İçerikler
- Halka arz nasıl alınır? - Kapsamlı rehber
- Halka arz riskleri
- Halka arz kaç lot verir?
- Eşit mi, oransal mı dağıtım?
- Güncel halka arzlar
- Tüm halka arz rehberleri
⚠️ Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızdan önce lisanslı bir yatırım danışmanına başvurun.