Dağıtım Yöntemleri Neden Önemli?
Halka arzlarda hissenin yatırımcılar arasında nasıl paylaştırılacağını belirleyen iki ana yöntem vardır: eşit dağıtım ve oransal dağıtım. Hangi yöntemin kullanılacağı halka arz izahnamesinde belirtilir ve yatırımcıya kaç lot düşeceği doğrudan bu tercihe bağlıdır.
Eşit dağıtımda başvuran her yatırımcıya aynı miktarda lot verilir. Bu yöntem küçük yatırımcılar için avantajlıdır çünkü 100 TL başvuran da 100.000 TL başvuran da aynı sayıda lot alır. Oransal dağıtımda ise başvuru tutarına göre orantılı bir dağılım yapılır, bu yöntem büyük yatırımcıları avantajlı kılar.
Lot Sayısı Nasıl Tahmin Edilir?
Lot tahmini için üç temel veri gerekir: halka arza ayrılan toplam lot sayısı, bireysel yatırımcılara tahsis edilen oran ve toplam başvuran kişi sayısı. Bu üç veri ile kabaca bir kişi başı lot tahmini yapılabilir.
Örnek: Halka arzda bireysel yatırımcılara 5.000.000 lot ayrıldığını ve 500.000 kişinin başvurduğunu varsayalım. Eşit dağıtımda teorik olarak kişi başı 10 lot düşer. Talep 2x geldiyse bu rakam 5 lota iner. Yani tahmini lot = (ayrılan lot / katılımcı) / talep oranı formülüyle basit hesaplama yapılabilir.
Talep Oranı Lot Sayısını Nasıl Etkiler?
Talep oranı, halka arza gelen toplam talebin halka arz büyüklüğüne oranıdır. Talep 1x ise talep tam karşılanmış demektir. Talep 5x geldiyse gelen talebin sadece beşte biri karşılanabilir. Bu durumda kişi başı düşen lot sayısı da beşte bire iner.
2026 yılında BIST'te gerçekleşen halka arzlarda talep oranı genellikle 3x ile 15x arasında değişmektedir. Yüksek talep gören halka arzlarda bazen kişi başı 1-2 lot bile zor düşebilir. Bu nedenle lot sayısı tek başına yeterli bir metrik değildir.
Farklı Aracı Kurumlardan Lot Şansı Artar mı?
Teknik olarak bir yatırımcı tek bir TC kimlik numarasıyla birden fazla aracı kurumdan başvuru yaparsa, dağıtım yöntemine göre farklı sonuçlar alabilir. Eşit dağıtımda aynı kişi iki aracı kurumdan ayrı kişi gibi sayılmaz, toplam başvuru birleştirilir. Oransal dağıtımda ise başvuru tutarı birleştirildiğinden toplam alınan lot genellikle değişmez.
Yani birden fazla aracı kurumdan başvuru, çoğu zaman lot sayısını artırmaz. Aksine, başvurular birleştirildiğinden aynı sonuç elde edilir. Bu konuda detaylı bilgi için birden fazla halka arz başvurusu yazımızı okuyabilirsiniz.
Lot Alamazsam Ne Olur?
Halka arza başvurup lot alamazsanız bloke edilmiş paranız serbest kalır ve hesabınıza iade edilir. Herhangi bir işlem yapmanıza gerek yoktur, iade otomatik gerçekleşir. İade süresi genellikle 1-2 iş günüdür. Detaylar için para iadesi süreci sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İlgili İçerikler
- Halka arz nasıl alınır? - Kapsamlı rehber
- Halka arz riskleri
- Halka arz kaç lot verir?
- Eşit mi, oransal mı dağıtım?
- Güncel halka arzlar
- Tüm halka arz rehberleri
⚠️ Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızdan önce lisanslı bir yatırım danışmanına başvurun.